Ulga na start pozwala nowemu przedsiębiorcy przez pierwsze 6 pełnych miesięcy działalności nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne. Płacisz wtedy tylko składkę zdrowotną, a warunkiem jest między innymi zgłoszenie do ZUS w ciągu 7 dni od startu firmy z właściwym kodem.
Z tego artykułu dowiesz się:
- kto może skorzystać z ulgi na start, a kto nie,
- jak liczyć 6 miesięcy ulgi,
- co płacisz w trakcie ulgi i ile na niej oszczędzasz,
- jak zgłosić ulgę i co grozi za spóźnienie,
- jakie są minusy ulgi i co dzieje się po jej zakończeniu.
Czym jest ulga na start
Ulga na start to zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe) oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy przez 6 miesięcy od podjęcia działalności. Podstawą jest art. 18 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. W tym czasie nie jesteś objęty ubezpieczeniami społecznymi z tytułu firmy, ale podlegasz ubezpieczeniu zdrowotnemu i musisz płacić składkę zdrowotną.
Ulga jest prawem, a nie obowiązkiem. Możesz z niej nie korzystać i od razu przejść na preferencyjne składki albo zrezygnować z niej w trakcie i zgłosić się do ubezpieczeń społecznych.
Kto może skorzystać z ulgi na start
Z ulgi na start skorzystasz, jeśli spełniasz łącznie trzy warunki:
- Jesteś osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, czyli masz jednoosobową firmę wpisaną do CEIDG (ulga przysługuje też wspólnikom spółki cywilnej).
- Zakładasz firmę po raz pierwszy albo ponownie po co najmniej 60 miesiącach od ostatniego zawieszenia lub zakończenia poprzedniej działalności.
- Nie wykonujesz na rzecz byłego pracodawcy (z umowy o pracę lub spółdzielczego stosunku pracy) czynności, które wykonywałeś u niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym i które wchodzą w zakres Twojej działalności.
Trzeci warunek najczęściej zaskakuje osoby przechodzące z etatu na B2B. Jeżeli do końca 2026 r. pracowałeś jako grafik na etacie, a od stycznia 2027 r. świadczysz te same usługi graficzne temu samemu pracodawcy jako firma, ulga na start Ci nie przysługuje. Możesz natomiast pracować dla innych klientów albo wykonywać na rzecz byłego pracodawcy zupełnie inne usługi. Warunek dotyczy umowy o pracę. Wątpliwe sytuacje, na przykład wcześniejsza umowa zlecenia z tym samym zleceniodawcą, ZUS ocenia indywidualnie.
Ulga nie dotyczy działalności nierejestrowanej ani rolników ubezpieczonych w KRUS.
Jak liczyć 6 miesięcy ulgi
Ulga trwa 6 pełnych miesięcy kalendarzowych. Jeśli firmę zakładasz w trakcie miesiąca, ten pierwszy niepełny miesiąc również jest bez składek społecznych, ale nie wlicza się do sześciu. Zawieszenie działalności w czasie ulgi nie przedłuża jej, bo okres biegnie dalej.
| Data rozpoczęcia działalności | Ulga na start trwa |
|---|---|
| 1 stycznia 2027 r. | od 1 stycznia do 30 czerwca 2027 r. |
| 4 stycznia 2027 r. | od 4 stycznia do 31 lipca 2027 r. (styczeń niepełny + 6 pełnych miesięcy) |
| 15 marca 2027 r. | od 15 marca do 30 września 2027 r. |
Dlatego wielu przedsiębiorców rozpoczyna działalność kilka dni po pierwszym dniu miesiąca. Zyskują wtedy dodatkowe kilka tygodni bez składek społecznych.
Co płacisz w trakcie ulgi na start
W trakcie ulgi płacisz wyłącznie składkę zdrowotną. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania. W 2026 r. wynosi:
| Forma opodatkowania | Składka zdrowotna w 2026 r. |
|---|---|
| Skala podatkowa | 9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie |
| Podatek liniowy | 4,9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie |
| Ryczałt, przychód do 60 000 zł rocznie | 498,35 zł |
| Ryczałt, przychód 60 000-300 000 zł | 830,58 zł |
| Ryczałt, przychód powyżej 300 000 zł | 1495,04 zł |
W 2027 r. kwoty się zmienią, bo zależą od płacy minimalnej (od 1 stycznia 2027 r. wyniesie 4950 zł) i od przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału 2026 r., które GUS ogłosi w styczniu. Więcej o tym, jak liczy się ta składka, przeczytasz w poradniku o składce zdrowotnej przedsiębiorcy. Pamiętaj też, że podatek dochodowy płacisz normalnie, ulga dotyczy wyłącznie składek ZUS.
Ile oszczędzasz na uldze na start
Po uldze na start przez 24 miesiące możesz płacić preferencyjne składki społeczne od podstawy równej 30% płacy minimalnej. W 2026 r. ta podstawa wynosi 1441,80 zł, a składki społeczne 420,86 zł miesięcznie bez chorobowej albo 456,18 zł z chorobową. Pełne składki społeczne (duży ZUS) to w 2026 r. 1926,76 zł miesięcznie.
Policzyliśmy, ile wynosi oszczędność za 6 miesięcy ulgi w porównaniu z sytuacją, w której od pierwszego dnia płaciłbyś składki według stawek z 2026 r.:
| Porównanie (6 miesięcy, stawki 2026) | Składki społeczne, których nie płacisz |
|---|---|
| Preferencyjny ZUS bez chorobowej (6 × 420,86 zł) | 2525,16 zł |
| Preferencyjny ZUS z chorobową (6 × 456,18 zł) | 2737,08 zł |
| Duży ZUS z chorobową (6 × 1926,76 zł) | 11 560,56 zł |
W praktyce porównanie z preferencyjnym ZUS jest bliższe rzeczywistości, bo nowa firma, która nie skorzystałaby z ulgi, i tak mogłaby płacić preferencyjne składki. Ulga na start daje więc mniej więcej 2500-2700 zł niższych kosztów w pierwszym półroczu. Uwaga: w 2027 r. kwoty składek będą wyższe, bo podstawa preferencyjna i duży ZUS rosną razem z płacą minimalną i prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem.
Ile zostaje Ci na rękę przy konkretnym przychodzie, pokazujemy w symulacji JDG z przychodem 10 000 zł miesięcznie, gdzie jeden z wariantów uwzględnia ulgę na start.
Jak zgłosić ulgę na start i nie przegapić terminu
Ulgę zgłaszasz, rejestrując się w ZUS tylko do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 40. Najprościej zrobić to już przy rejestracji firmy w CEIDG, zaznaczając w odpowiedniej części wniosku chęć skorzystania z ulgi.
Termin to 7 dni od dnia rozpoczęcia działalności. To nie jest formalność. ZUS w interpretacji indywidualnej opisanej przez podatki.biz uznał, że przedsiębiorca, który nie zgłosił się w tym terminie z kodem 05 40, nie zadeklarował chęci skorzystania z ulgi. Spóźnienie może więc oznaczać utratę ulgi i obowiązek zapłaty składek społecznych od pierwszego dnia działalności. Datę rozpoczęcia działalności wpisaną w CEIDG traktuj jako start odliczania.
Po zakończeniu ulgi musisz sam zmienić zgłoszenie: wyrejestrować się z dotychczasowym kodem (ZUS ZWUA) i zgłosić do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego (ZUS ZUA) z nowym kodem, na przykład dla preferencyjnych składek. Na to również masz 7 dni od dnia, w którym powstał nowy obowiązek.
Minusy ulgi na start
Ulga na start obniża koszty, ale ma swoją cenę:
- Brak zasiłków. W czasie ulgi nie podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu, więc nie dostaniesz zasiłku chorobowego, macierzyńskiego ani opiekuńczego z tytułu firmy. Osoby planujące w najbliższym czasie dziecko często rezygnują z ulgi i od razu płacą preferencyjne składki z dobrowolną chorobową.
- Niższa przyszła emerytura. Przez te miesiące na Twoje konto emerytalne nie wpływają składki.
- Brak ochrony na wypadek niezdolności do pracy. Nie opłacasz składki rentowej ani wypadkowej.
Dla osoby, która ma inne źródło ubezpieczenia (na przykład pracuje jednocześnie na etacie), część tych minusów ma mniejsze znaczenie. Przy etacie z wynagrodzeniem co najmniej równym płacy minimalnej z firmy i tak płaci się zwykle tylko składkę zdrowotną, więc ulga na start niewiele wtedy zmienia.
Co po uldze na start
Typowa ścieżka nowego przedsiębiorcy wygląda tak:
- 6 miesięcy ulgi na start (tylko składka zdrowotna),
- 24 miesiące preferencyjnych składek (podstawa 30% płacy minimalnej),
- Mały ZUS Plus (składki zależne od dochodu, jeśli spełniasz warunki),
- pełne składki.
Warunki i wyliczenia Małego ZUS Plus opisaliśmy w osobnym poradniku: kto może skorzystać z Małego ZUS Plus i ile zapłacisz. Pamiętaj, że preferencyjne składki też mają swoje warunki (między innymi ten sam warunek dotyczący byłego pracodawcy).
Najważniejsze w skrócie
- Ulga na start: 6 pełnych miesięcy bez składek społecznych, płacisz tylko zdrowotną.
- Dla nowych firm i dla osób wracających do działalności po 60 miesiącach.
- Nie przysługuje, jeśli wykonujesz dla byłego pracodawcy to samo co na etacie w tym lub poprzednim roku.
- Zgłoszenie ZUS ZZA z kodem 05 40 w ciągu 7 dni od startu firmy.
- Oszczędność ok. 2500-2700 zł w porównaniu z preferencyjnym ZUS (stawki 2026), ale bez prawa do zasiłków.
Artykuł ma charakter informacji ogólnej i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej.
FAQ
Czy w czasie ulgi na start mogę płacić dobrowolną składkę chorobową?
Nie. W czasie ulgi nie podlegasz ubezpieczeniom społecznym z tytułu firmy, więc nie przystąpisz też do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Jeśli zależy Ci na zasiłku, możesz zrezygnować z ulgi.
Czy mogę skorzystać z ulgi na start drugi raz?
Tak, jeśli od zawieszenia lub zakończenia poprzedniej działalności minęło co najmniej 60 miesięcy i spełniasz pozostałe warunki.
Czy ulga na start skraca okres preferencyjnych składek?
Nie. Po 6 miesiącach ulgi możesz płacić preferencyjne składki przez kolejne 24 pełne miesiące, jeśli spełniasz warunki.
Co jeśli zgłosiłem się do ZUS po 7 dniach?
Ryzykujesz utratę ulgi i obowiązek zapłaty składek społecznych od początku działalności. ZUS w takich sprawach przyjmuje, że przedsiębiorca nie wybrał ulgi.
Czy ulga na start zwalnia z podatku dochodowego?
Nie. Dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne, FP i FS. Zaliczki na podatek i składkę zdrowotną płacisz normalnie.
Czy przy uldze na start mogę pracować na etacie?
Tak, ale nie możesz wykonywać w firmie dla obecnego lub byłego pracodawcy tego samego, co w ramach etatu w bieżącym lub poprzednim roku. Przy etacie zasady oskładkowania firmy zależą od wysokości wynagrodzenia.
Źródła
- Ustawa z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, art. 18 i art. 18a
- Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
- Biznes.gov.pl, opis usługi „Ulga na start - skorzystaj ze zwolnienia ze składek ZUS”
- ZUS, informacje o ulgach i preferencjach w składkach dla przedsiębiorców (zus.pl)
- Podatki.biz, Nieterminowe zgłoszenie wykluczy możliwość skorzystania z ulgi na start (interpretacja ZUS)
- Rozporządzenie w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213, wg infor.pl)
Dostęp do źródeł: 17.11.2026.





