Zmianę formy opodatkowania na 2027 rok zgłaszasz do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w 2027 r. Jeśli pierwszy przychód wpadnie w styczniu, termin przypada 20 lutego, a ponieważ to sobota, przesuwa się na poniedziałek 22 lutego 2027 r. Nie musisz niczego składać w grudniu, ale warto podjąć decyzję przed pierwszą fakturą w nowym roku.
Z tego artykułu dowiesz się:
- do kiedy można zmienić formę opodatkowania na 2027 rok i od czego zależy termin,
- jak złożyć oświadczenie przez CEIDG i co się dzieje, gdy go nie złożysz,
- kto nie może przejść na ryczałt albo podatek liniowy,
- co zmienia się w księgowości i składce zdrowotnej po zmianie formy,
- jak niepodpisana jeszcze reforma PIT może wpłynąć na decyzję.
Do kiedy zmienić formę opodatkowania na 2027 rok
Termin to 20. dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w roku podatkowym. Tak stanowi art. 9a ust. 2 ustawy o PIT (podatek liniowy) i art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (ryczałt). Jeśli pierwszy przychód w roku osiągniesz dopiero w grudniu, oświadczenie składasz do końca roku.
Termin nie jest liczony od 1 stycznia, tylko od dnia pierwszego przychodu. To ważne dla firm sezonowych i dla tych, które w styczniu nic nie fakturują.
| Pierwszy przychód w 2027 r. | Termin na oświadczenie |
|---|---|
| styczeń | 22 lutego 2027 r. (20.02 to sobota) |
| luty | 22 marca 2027 r. (20.03 to sobota) |
| marzec | 20 kwietnia 2027 r. |
| grudzień | 31 grudnia 2027 r. |
Przesunięcie terminu z soboty na poniedziałek wynika z art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej: gdy ostatni dzień terminu przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia roboczego.
Uwaga praktyczna: przychód powstaje zwykle w dniu wykonania usługi lub wydania towaru, nie później niż w dniu wystawienia faktury albo otrzymania zapłaty. Zaliczka od klienta otrzymana 2 stycznia też może być pierwszym przychodem w roku. Jeśli nie chcesz pilnować tej daty, złóż oświadczenie jeszcze w grudniu 2026 r. albo na początku stycznia - przepisy nie zabraniają zrobienia tego wcześniej.
Jak złożyć oświadczenie w CEIDG
Najprościej przez wniosek o zmianę wpisu w CEIDG, w części dotyczącej formy opodatkowania. Wniosek złożysz online na biznes.gov.pl, logując się profilem zaufanym lub e-dowodem, albo w urzędzie gminy. Oświadczenie możesz też złożyć bezpośrednio do naczelnika urzędu skarbowego.
Kilka zasad, które pomagają uniknąć problemów:
- brak oświadczenia oznacza dotychczasową formę - wybór liniowego albo ryczałtu przechodzi na kolejne lata, dopóki go nie zmienisz lub nie stracisz prawa do tej formy,
- powrót na skalę też wymaga oświadczenia - rezygnację z liniowego albo ryczałtu zgłaszasz w tym samym terminie,
- zachowaj potwierdzenie - CEIDG wysyła potwierdzenie złożenia wniosku, które jest dowodem dotrzymania terminu,
- jedna forma na cały rok - w trakcie roku nie zmienisz formy opodatkowania tylko dlatego, że inna okazała się korzystniejsza.
Karta podatkowa nie jest już dostępna dla nowych podatników od 2022 r., więc realny wybór to skala, podatek liniowy albo ryczałt. Porównanie tych trzech form z przykładami opisaliśmy w poradniku skala, liniowy czy ryczałt - jak wybrać formę opodatkowania.
Kto nie może przejść na ryczałt albo podatek liniowy
Nie każdy może swobodnie zmienić formę. Najczęstsze ograniczenia:
Praca dla byłego pracodawcy. Na podatek liniowy i na ryczałt nie przejdziesz, jeśli świadczysz usługi na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy, a czynności odpowiadają temu, co robiłeś na etacie w tym samym albo poprzednim roku podatkowym (art. 9a ust. 3 ustawy o PIT, art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o ryczałcie). Kto do końca 2026 r. pracował na etacie i od 2027 r. robi to samo dla tej samej firmy na B2B, w 2027 r. zostaje na skali.
Limit przychodów na ryczałcie. Dziś ryczałt jest dostępny, jeśli przychody w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 2 mln euro. Uchwalona reforma obniża ten limit do 250 tys. euro, ale na 10.11.2026 r. czeka ona na podpis prezydenta (szczegóły niżej).
Wykluczone rodzaje działalności. Ustawa o ryczałcie wymienia działalności, przy których ryczałt jest niedostępny, m.in. handel częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, wytwarzanie wyrobów opodatkowanych akcyzą czy kupno i sprzedaż wartości dewizowych (art. 8 ustawy o ryczałcie). Przed zmianą sprawdź swój kod PKD i opis usług w tym przepisie.
Co zmienia się w księgowości
Zmiana formy to nie tylko inna stawka. Zmienia się ewidencja i sposób liczenia zaliczek.
| Przejście | Co się zmienia |
|---|---|
| skala lub liniowy → ryczałt | zamiast KPiR prowadzisz ewidencję przychodów; koszty nie obniżają podatku; prowadzisz wykaz środków trwałych; strat z lat poprzednich nie odliczysz |
| ryczałt → skala lub liniowy | wracasz do KPiR; od 2027 r. koszty obniżają dochód; trzeba ustalić wartość środków trwałych do dalszej amortyzacji |
| skala ↔︎ liniowy | ewidencja ta sama (KPiR), zmienia się stawka (12/32% albo 19%), dostęp do kwoty wolnej i ulg oraz składka zdrowotna |
Przy zakończeniu roku na KPiR i tak sporządzasz spis z natury (remanent) na 31 grudnia, więc przy przejściu na ryczałt warto zrobić go starannie. Jeśli zmieniasz formę razem ze zmianą biura rachunkowego, ustal z obu stronami, kto zamyka 2026 rok.
Składka zdrowotna po zmianie formy
Forma opodatkowania decyduje też o składce zdrowotnej. Na skali płacisz 9% dochodu, na podatku liniowym 4,9% dochodu, a na ryczałcie kwotę zryczałtowaną zależną od progu przychodów (do 60 tys. zł, do 300 tys. zł i powyżej). Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2026 r. (w dokumentach za kwiecień 2027 r., do 20 maja) zrobisz jeszcze według formy, którą miałeś w 2026 r., a nowa forma decyduje o składce liczonej od dochodów lub przychodów z 2027 r. Kwoty i odliczenia omawiamy w tekście o składce zdrowotnej przedsiębiorcy.
W praktyce różnica w składce bywa większa niż różnica w samym podatku, zwłaszcza przy dochodach rzędu kilkunastu tysięcy złotych miesięcznie. Porównując formy, licz łączny koszt: podatek plus składka zdrowotna.
Reforma PIT 2027 a decyzja o formie
Ustawa uchwalona przez Sejm 5 listopada 2026 r. i przyjęta przez Senat bez poprawek 6 listopada przewiduje m.in. podniesienie progu na skali do 130 000 zł (z nową stawką 24% do 150 000 zł) i obniżenie limitu ryczałtu do 250 tys. euro. Na 10.11.2026 r. czeka ona na decyzję prezydenta, więc nie jest jeszcze obowiązującym prawem.
Co to oznacza dla decyzji:
- termin na zmianę formy pozwala poczekać na rozstrzygnięcie - decyzja prezydenta zapadnie przed końcem listopada, a oświadczenie składasz w 2027 r.,
- jeśli Twoje przychody w 2026 r. przekroczą 250 tys. euro, a reforma wejdzie w życie, ryczałt w 2027 r. będzie niedostępny i trzeba wybrać skalę lub liniowy,
- wyższy próg na skali może zmienić rachunek dla osób, które dziś wybierają liniowy przy dochodach nieco powyżej 120 000 zł.
Bieżący status reformy pokazujemy w przeglądzie zmian podatkowych od 2027.
Plan na listopad i grudzień
- Policz przychód i dochód za 2026 r. (szacunkowo za ostatnie miesiące).
- Porównaj łączny koszt podatku i składki zdrowotnej na trzech formach przy prognozie na 2027 r.
- Sprawdź ograniczenia: były pracodawca, PKD, limit przychodów.
- Po decyzji prezydenta w sprawie reformy wróć do wyliczeń.
- Złóż oświadczenie w CEIDG przed pierwszym przychodem w 2027 r. albo najpóźniej w terminie ustawowym. Pozostałe terminy znajdziesz w kalendarzu podatkowym na listopad i grudzień 2026.
To informacja ogólna, a nie indywidualna porada podatkowa. Przy nietypowej działalności albo zmianie formy połączonej ze zmianą umów z klientami warto skonsultować się z księgowym lub doradcą podatkowym.
FAQ
Do kiedy mogę zmienić formę opodatkowania na 2027 rok?
Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w 2027 r. Przy przychodzie w styczniu termin mija 22 lutego 2027 r., bo 20 lutego to sobota.
Czy muszę co roku składać oświadczenie o formie opodatkowania?
Nie. Wybrana forma obowiązuje w kolejnych latach, dopóki nie złożysz oświadczenia o zmianie lub nie stracisz prawa do niej.
Czy mogę złożyć oświadczenie już w grudniu 2026?
Tak. Przepisy określają termin końcowy, a nie najwcześniejszy dzień. Wcześniejsze złożenie zdejmuje ryzyko przeoczenia daty pierwszego przychodu.
Czy po przejściu z etatu na B2B u tego samego pracodawcy mogę mieć ryczałt?
Nie, jeśli wykonujesz te same czynności co na etacie w tym samym lub poprzednim roku. Wtedy w tym roku zostajesz na skali podatkowej.
Co się stanie, jeśli spóźnię się z oświadczeniem?
Zostajesz przy dotychczasowej formie na cały rok. W praktyce trudno liczyć na przywrócenie tego terminu, więc lepiej złożyć oświadczenie z zapasem.
Źródła
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a, ISAP: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350 (dostęp 10.11.2026)
- Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, art. 8 i 9, ISAP: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981440930 (dostęp 10.11.2026)
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 12 § 5, ISAP: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970370926 (dostęp 10.11.2026)
- biznes.gov.pl - zmiana wpisu w CEIDG: https://www.biznes.gov.pl/ (dostęp 10.11.2026)
- podatki.gov.pl - formy opodatkowania działalności: https://www.podatki.gov.pl/pit/ (dostęp 10.11.2026)
Przeczytaj też: Skala, liniowy czy ryczałt? | Składka zdrowotna przedsiębiorcy
