Mały ZUS Plus to ulga, dzięki której przedsiębiorca z przychodem do 120 000 zł rocznie płaci składki społeczne od podstawy zależnej od swojego dochodu, a nie od pełnych 60% prognozowanego wynagrodzenia. W 2027 r. podstawa wyniesie od 1485 zł do 6019,80 zł, a o jej wysokości zdecyduje dochód z 2026 r. Kto chce płacić mniej od stycznia, musi zgłosić się do ZUS na przełomie stycznia i lutego.
Z tego artykułu dowiesz się:
- kto może skorzystać z Małego ZUS Plus w 2027 r., a kto jest z niego wyłączony,
- jak krok po kroku policzyć podstawę składek na skali, liniowym i ryczałcie,
- ile wynoszą składki przy kilku poziomach dochodu i ile to daje oszczędności,
- jak działa limit 36 miesięcy i kiedy trzeba się zgłosić.
Czym jest Mały ZUS Plus
Mały ZUS Plus to sposób liczenia składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe i dobrowolne chorobowe) od podstawy równej połowie przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku. Zasady opisuje art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej - ta liczy się osobno, według formy opodatkowania.
Dla porównania: przedsiębiorca na pełnych składkach płaci w 2026 r. od podstawy 5652 zł, co daje 1926,76 zł miesięcznie z chorobową. W 2027 r. podstawa dużego ZUS wzrośnie do 6019,80 zł, a składki do 2052,15 zł. Przy niższym dochodzie Mały ZUS Plus potrafi obniżyć ten rachunek o ponad połowę.
Ważne jest rozróżnienie przychodu i dochodu. Przychód to wszystkie pieniądze należne za sprzedaż, a dochód to przychód po odjęciu kosztów. Jeśli te pojęcia się mylą, pomoże tekst o tym, czym przychód różni się od dochodu. Limit 120 000 zł dotyczy przychodu, a podstawa składek zależy od dochodu.
Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus w 2027 r.
Z Małego ZUS Plus w 2027 r. skorzysta przedsiębiorca, który w 2026 r. prowadził działalność co najmniej 60 dni i osiągnął przychód nie wyższy niż 120 000 zł. Jeśli firma działała krócej niż cały rok, limit liczy się proporcjonalnie: 120 000 zł dzieli się przez liczbę dni roku i mnoży przez liczbę dni prowadzenia działalności. Przy 250 dniach w roku liczącym 365 dni limit wynosi 82 191,78 zł.
Kto jest wyłączony
Z ulgi nie skorzysta osoba, która:
- wykorzystała już 36 miesięcy Małego ZUS lub Małego ZUS Plus w ciągu ostatnich 60 miesięcy,
- ma jeszcze prawo do preferencyjnych składek od 30% płacy minimalnej (pierwsze 24 miesiące po uldze na start),
- rozlicza się kartą podatkową i jednocześnie korzysta ze zwolnienia z VAT,
- wykonuje w firmie te same czynności, które w bieżącym lub poprzednim roku wykonywała jako pracownik dla byłego lub obecnego pracodawcy,
- w poprzednim roku podlegała ubezpieczeniom z innego tytułu niż działalność, np. jako wspólnik spółki jawnej, albo prowadziła działalność jako twórca, artysta, w ramach wolnego zawodu w rozumieniu ustawy o ryczałcie, jako wspólnik spółki komandytowej, partnerskiej lub jednoosobowej spółki z o.o., albo prowadziła szkołę lub placówkę oświatową.
Sama wcześniejsza ulga na start nie przekreśla Małego ZUS Plus. Po 6 miesiącach ulgi na start i 24 miesiącach preferencyjnego ZUS można przejść na Mały ZUS Plus, jeśli spełnia się warunki przychodu i dochodu.
Jak obliczyć podstawę składek krok po kroku
Podstawa w Małym ZUS Plus to 50% przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku, ale nie mniej niż 30% płacy minimalnej i nie więcej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Rachunek ma trzy kroki:
- Ustal roczny dochód z działalności za 2026 r. (zasady niżej, zależnie od formy opodatkowania).
- Podziel go przez liczbę dni prowadzenia działalności w 2026 r. i pomnóż przez 30. Wynik to przeciętny miesięczny dochód.
- Pomnóż przeciętny dochód przez 0,5 i sprawdź, czy wynik mieści się w widełkach na 2027 r.
Widełki podstawy w 2026 i 2027 r.
| Parametr | 2026 | 2027 |
|---|---|---|
| Płaca minimalna | 4806 zł | 4950 zł |
| Minimalna podstawa (30% płacy minimalnej) | 1441,80 zł | 1485,00 zł |
| Prognozowane przeciętne wynagrodzenie | 9420 zł | 10 033 zł |
| Maksymalna podstawa (60% prognozy) | 5652,00 zł | 6019,80 zł |
| Składki społeczne od minimalnej podstawy (z chorobową) | 456,18 zł | 469,85 zł |
Płaca minimalna na 2027 r. wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z 14 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), a prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł - z obwieszczenia ministra z 3 listopada 2026 r., opublikowanego w Monitorze Polskim. Obie wartości są więc już przesądzone.
Dochód na skali i podatku liniowym
Na skali podatkowej i podatku liniowym dochodem jest przychód minus koszty uzyskania przychodu z działalności. Jeśli przedsiębiorca wliczał składki społeczne do kosztów (zamiast odliczać je od dochodu), roczny dochód trzeba o te składki powiększyć. Większość jednoosobowych firm odlicza je od dochodu, więc u nich ta korekta nie występuje.
Dochód na ryczałcie
Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie ma kosztów, dlatego przepisy przyjmują uproszczenie: dochód to 50% przychodu. Tak samo liczy się dochód przy karcie podatkowej bez zwolnienia z VAT. Ryczałtowiec z przychodem 100 000 zł ma więc dla ZUS dochód 50 000 zł.
Ile zapłacisz - przykłady wyliczeń
Poniższe przykłady pokazują składki społeczne w 2027 r. dla firmy działającej przez cały 2026 r. (365 dni). Stawki: emerytalna 19,52%, rentowa 8%, wypadkowa 1,67%, chorobowa 2,45% (dobrowolna, wliczona). Składkę na Fundusz Pracy płaci się dopiero od podstawy równej co najmniej płacy minimalnej. W 2027 r. wymagałoby to dochodu ok. 120 450 zł, czyli więcej niż limit przychodu, więc w praktyce Fundusz Pracy w Małym ZUS Plus nie wystąpi.
| Dochód za 2026 r. | Przeciętny dochód miesięczny | Podstawa 2027 | Składki społeczne miesięcznie |
|---|---|---|---|
| 20 000 zł | 1643,84 zł | 1485,00 zł (minimum) | 469,85 zł |
| 40 000 zł | 3287,67 zł | 1643,84 zł | 520,11 zł |
| 50 000 zł (np. ryczałt, przychód 100 000 zł) | 4109,59 zł | 2054,80 zł | 650,14 zł |
| 60 000 zł | 4931,51 zł | 2465,76 zł | 780,17 zł |
| 80 000 zł | 6575,34 zł | 3287,67 zł | 1040,21 zł |
| 100 000 zł | 8219,18 zł | 4109,59 zł | 1300,27 zł |
Przykład z dochodem 60 000 zł krok po kroku: 60 000 zł / 365 × 30 = 4931,51 zł, a połowa tej kwoty to 2465,76 zł. Od tej podstawy składka emerytalna wynosi 481,32 zł, rentowa 197,26 zł, wypadkowa 41,18 zł, a chorobowa 60,41 zł. Razem 780,17 zł miesięcznie, czyli o 1271,98 zł mniej niż duży ZUS w 2027 r. (2052,15 zł). W skali roku różnica przekracza 15 000 zł.
Niższe składki to także niższa przyszła emerytura i niższy zasiłek chorobowy, bo oba świadczenia liczą się od podstawy składek. Ulga obniża koszty dziś, ale kosztem świadczeń w przyszłości - to decyzja, którą każdy podejmuje sam.
Składka zdrowotna płynie obok i nie zależy od Małego ZUS Plus. Jej zasady dla każdej formy opodatkowania opisuje poradnik o tym, ile wynosi składka zdrowotna przedsiębiorcy. Jak wszystkie składki i podatek składają się w jeden wynik, pokazuje symulacja JDG z przychodem 10 000 zł miesięcznie.
Limit 36 miesięcy w ciągu 60
Z Małego ZUS Plus można korzystać najwyżej przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 kolejnych miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności. Do limitu wlicza się także czas na dawnym „małym ZUS” (sprzed 2020 r.). Kto zaczął korzystać z ulgi w styczniu 2024 r. i nie miał przerw, w grudniu 2026 r. wykorzysta 36 miesięcy i w 2027 r. musi wrócić na pełne składki.
Warto prowadzić własną listę miesięcy, w których płaciło się obniżone składki. ZUS wylicza to sam, ale błąd po stronie przedsiębiorcy kończy się zaległością i odsetkami.
Jak i do kiedy się zgłosić
Kto spełnia warunki od 1 stycznia 2027 r., zgłasza się do ZUS do 31 stycznia 2027 r. Ten dzień wypada w niedzielę, więc termin przesuwa się na poniedziałek 1 lutego 2027 r. Kto się spóźni, traci ulgę na cały rok i może wrócić do niej dopiero w kolejnym roku.
- Osoba, która już płaci Mały ZUS Plus i chce go kontynuować, nie składa nowego zgłoszenia - wykazuje tylko dane w deklaracji za styczeń.
- Osoba przechodząca z dużego ZUS składa wyrejestrowanie ZUS ZWUA ze starym kodem i zgłoszenie ZUS ZUA (lub ZZA, gdy podlega ubezpieczeniom z innego tytułu) z kodem 05 90 (05 92 dla osób z prawem do renty z tytułu niezdolności do pracy). Można to zrobić przez zmianę wpisu w CEIDG.
- Osoba, której w trakcie roku kończy się preferencyjny ZUS, ma 7 dni od spełnienia warunków. Tak samo przy wznowieniu działalności po zawieszeniu.
W deklaracji ZUS DRA (część II) albo RCA za styczeń podaje się roczny przychód i dochód za 2026 r., formę opodatkowania i wybraną podstawę. Na wezwanie ZUS trzeba w 14 dni przedstawić dokumenty, np. zeznanie podatkowe. Brak dokumentów oznacza podstawę 60% prognozowanego wynagrodzenia za cały rok.
Uwaga na kolejność: zeznanie PIT za 2026 r. składa się do 30 kwietnia 2027 r., a dane do ZUS trzeba podać już w styczniu. Jeśli po zamknięciu roku dochód okaże się inny, deklaracje trzeba skorygować. Dlatego dobrze jest przed końcem stycznia mieć zamkniętą księgę lub ewidencję za grudzień. Pełną kwotę dużego ZUS w 2027 r. i jej składniki opisuje artykuł o tym, ile wyniosą składki ZUS przedsiębiorcy w 2027 r.
Czy Mały ZUS Plus się opłaca
Pod względem samych składek Mały ZUS Plus daje oszczędność każdemu, kto spełnia warunki, bo przy przychodzie do 120 000 zł podstawa nie dochodzi do pełnych 6019,80 zł. Największą różnicę widać przy dochodzie do 60 000 zł, gdzie składki spadają o połowę lub więcej. Przy dochodzie 100 000 zł oszczędność to nadal ok. 750 zł miesięcznie.
Są trzy sytuacje, w których warto się zastanowić. Pierwsza: planujesz w najbliższym czasie korzystać z zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego - niska podstawa oznacza niskie świadczenie. Druga: zależy ci na wyższej emeryturze. Trzecia: twój dochód w 2026 r. był wyjątkowo niski, a w 2027 r. spodziewasz się dużego wzrostu - ulga nadal liczy się od dochodu z 2026 r., więc może to być dobry moment, ale zużywasz miesiące z limitu 36. Można też zadeklarować wyższą podstawę w granicach widełek.
Tekst ma charakter informacji ogólnej i nie jest indywidualną poradą podatkową ani ubezpieczeniową.
Najważniejsze informacje
- Warunek: przychód w 2026 r. do 120 000 zł (proporcjonalnie przy krótszej działalności) i co najmniej 60 dni działalności.
- Podstawa 2027: połowa przeciętnego miesięcznego dochodu z 2026 r., w widełkach 1485-6019,80 zł.
- Na ryczałcie dochód to 50% przychodu.
- Najwyżej 36 miesięcy w każdych 60 miesiącach działalności.
- Zgłoszenie do 31 stycznia (w 2027 r. faktycznie do 1 lutego), dane w deklaracji za styczeń.
FAQ - najczęstsze pytania
Czy Mały ZUS Plus obniża składkę zdrowotną?
Nie. Ulga dotyczy tylko składek społecznych. Składka zdrowotna liczy się według formy opodatkowania, niezależnie od Małego ZUS Plus.
Czy muszę płacić składkę chorobową?
Nie, jest dobrowolna. Bez niej nie dostaniesz jednak zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego z ubezpieczenia jako przedsiębiorca.
Mam ryczałt i przychód 110 000 zł. Jaki dochód podam?
55 000 zł, czyli połowę przychodu. Przy działalności przez cały rok przeciętny miesięczny dochód wynosi 4520,55 zł, a podstawa składek około 2260 zł.
Czy w trakcie roku mogę zrezygnować z Małego ZUS Plus?
Tak, możesz przejść na pełne składki, zgłaszając się z innym kodem. Powrót do ulgi w tym samym roku nie jest jednak możliwy, a każdy miesiąc ulgi liczy się do limitu 36.
Co jeśli dochód za 2026 r. wyjdzie ujemny?
Wtedy podstawa wynosi minimum, czyli 1485 zł w 2027 r., pod warunkiem że przychód nie przekroczył 120 000 zł.
Źródła
- Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c (dostęp 16.11.2026)
- biznes.gov.pl - Mniejsze składki ZUS, ulga Mały ZUS Plus (dostęp 16.11.2026)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w 2027 r., Dz.U. 2026 poz. 1213
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 3 listopada 2026 r. w sprawie kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na 2027 r., M.P. 2026 poz. 1098
- zus.pl - rozliczenia przedsiębiorców z ZUS (dostęp 16.11.2026)





