Kwota wolna: 30 000 zł Próg: 120 000 zł Na bieżącoOpłata miejscowa od 2027 r. nawet 5 zł za noc. Co zmienia się dla wynajmujących noclegi najbliższy termin: 20 listopada
Pytania zwykłych ludzi

Czy prezent od dziadków lub rodziców trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?

Autor: Robert Zieliński 6 min czytania

Prezent od dziadków, rodziców czy rodzeństwa zwykle nie wymaga żadnych formalności. Obowiązek pojawia się dopiero, gdy wartość darowizn od jednej osoby przekroczy 36 120 zł w ciągu 5 lat. Wyjaśniamy, kiedy złożyć SD-Z2 i dlaczego przy dużej kwocie liczy się przelew.

prezent od dziadków podatek
Fot. magnific / Magnific

Prezentu od dziadków, rodziców, dzieci, wnuków czy rodzeństwa nie trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego, dopóki wartość wszystkich darowizn od tej samej osoby nie przekroczy 36 120 zł w ciągu 5 lat. Powyżej tej kwoty masz 6 miesięcy na złożenie formularza SD-Z2, a pieniądze muszą trafić na Twoje konto przelewem lub przekazem pocztowym. Wtedy prezent od dziadków jest wolny od podatku bez względu na kwotę.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • kto należy do najbliższej rodziny w podatku od darowizn,
  • jak liczyć limit 36 120 zł,
  • kiedy i jak złożyć SD-Z2,
  • dlaczego gotówka do ręki bywa problemem,
  • jak wygląda prezent od teściów, cioci albo wujka.

Krótka odpowiedź: prezent od dziadków i podatek

Prezent od dziadków to darowizna od osoby z tzw. grupy zerowej. Do tej grupy ustawa o podatku od spadków i darowizn zalicza małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępnych (rodziców, dziadków, pradziadków), pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Dla nich obowiązuje całkowite zwolnienie z podatku, pod dwoma warunkami: zgłoszenia darowizny w terminie (jeśli przekracza limit) i, przy pieniądzach, udokumentowania przekazania na rachunek.

SytuacjaCzy trzeba coś zrobić?
Babcia daje wnuczce 500 zł pod choinkę (wcześniej nic od niej nie dostała)Nie, kwota mieści się w limicie
Dziadek kupuje wnukowi laptopa za 4000 złNie, jeśli suma darowizn od dziadka w 5 latach nie przekracza 36 120 zł
Rodzice przelewają 50 000 zł na wkład własnyTak, SD-Z2 w 6 miesięcy; pieniądze przelewem
Rodzice dają 50 000 zł w gotówce do rękiRyzyko: brak zwolnienia nawet po zgłoszeniu (szczegóły niżej)

Jak liczyć limit 36 120 zł

Kwota 36 120 zł to kwota wolna dla pierwszej grupy podatkowej, do której należy też grupa zerowa. Obowiązuje od 1 lipca 2023 r. i w 2026 r. się nie zmieniła. Ważne są trzy zasady:

  1. Liczysz od każdej osoby osobno. Babcia i dziadek to dwie osoby, więc każde z nich może Ci podarować do 36 120 zł bez obowiązku zgłoszenia.
  2. Sumujesz 5 lat wstecz. Do limitu dodajesz wszystko, co dostałeś od tej samej osoby w roku ostatniej darowizny i w 5 poprzednich latach.
  3. Liczy się wartość rynkowa. Przy prezentach rzeczowych bierzesz pod uwagę wartość rzeczy, nie tylko gotówkę.

Przykład: od dziadka dostałeś w 2022 r. 10 000 zł, w 2024 r. 15 000 zł, a w grudniu 2026 r. dostajesz 12 000 zł. Suma z okresu 2021-2026 to 37 000 zł, czyli więcej niż 36 120 zł. W tej sytuacji trzeba złożyć SD-Z2, żeby skorzystać ze zwolnienia.

Drobne prezenty o zwyczajowej wartości (książka, sweter, perfumy) w praktyce nie są przedmiotem zainteresowania urzędu, ale formalnie też są darowizną i wliczają się do sumy.

Kiedy i jak złożyć SD-Z2

Gdy darowizna (lub suma darowizn od tej samej osoby) przekroczy 36 120 zł, masz 6 miesięcy na zgłoszenie jej naczelnikowi urzędu skarbowego. Termin liczysz od dnia otrzymania darowizny. Formularz SD-Z2 możesz złożyć przez e-Urząd Skarbowy, elektronicznie przez serwis podatki.gov.pl albo papierowo w urzędzie właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania.

W zgłoszeniu podajesz między innymi dane darczyńcy, stopień pokrewieństwa, datę i wartość darowizny. Zgłasza obdarowany, czyli osoba, która dostała prezent. Gdy obdarowanym jest dziecko, zgłoszenie w jego imieniu składa zwykle rodzic jako przedstawiciel ustawowy.

Jeśli darowizna jest zawierana w formie aktu notarialnego (np. darowizna mieszkania), SD-Z2 nie składasz. Formalności związane z podatkiem przejmuje wtedy notariusz.

Jeśli spóźnisz się ze zgłoszeniem z przyczyn od siebie niezależnych (np. z powodu choroby), od 7 stycznia 2026 r. możesz wystąpić o przywrócenie terminu. Wniosek składa się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, razem z brakującym zgłoszeniem.

Gotówka do ręki czy przelew

To najważniejsza pułapka. Przy darowiźnie pieniędzy powyżej limitu zwolnienie dla grupy zerowej przysługuje tylko wtedy, gdy przekazanie jest udokumentowane dowodem przelewu na Twój rachunek bankowy (płatniczy) albo przekazem pocztowym. Gotówka wręczona do ręki, nawet zgłoszona w terminie, nie daje prawa do zwolnienia. W takiej sytuacji darowiznę opodatkowuje się na zasadach dla pierwszej grupy.

Wniosek praktyczny: przy dużych prezentach pieniężnych (np. pomoc w zakupie mieszkania czy samochodu) poproś rodziców lub dziadków o przelew z tytułem w rodzaju „darowizna dla wnuka na zakup samochodu”. Jeśli darczyńca chce dać pieniądze w gotówce, może najpierw wpłacić je na Twoje konto we wpłatomacie lub w oddziale banku jako wpłatę od siebie, z dowodem wpłaty.

Przy kwotach do 36 120 zł od jednej osoby w 5 latach forma przekazania nie ma znaczenia, bo nie powstaje obowiązek podatkowy.

Prezent od teściów, cioci czy wujka

Nie każda bliska osoba należy do grupy zerowej. Teściowie, zięć i synowa to pierwsza grupa podatkowa, ale bez całkowitego zwolnienia. Ciocia, wujek, bratanek czy siostrzenica to druga grupa.

DarczyńcaGrupaKwota wolna (5 lat od tej samej osoby)Powyżej limitu
Dziadkowie, rodzice, dzieci, wnuki, rodzeństwo, małżonek, ojczym, macocha, pasierbzerowa36 120 złzwolnienie po zgłoszeniu SD-Z2 w 6 mies.
Teściowie, zięć, synowaI36 120 złzeznanie SD-3 i podatek
Ciocia, wujek, dzieci rodzeństwa, małżonkowie rodzeństwaII27 090 złzeznanie SD-3 i podatek
Dalsza rodzina i osoby obceIII5 733 złzeznanie SD-3 i podatek

W grupach I-III podatek płaci się od nadwyżki ponad kwotę wolną, według skali dla danej grupy. Zeznanie SD-3 składa się w ciągu miesiąca od otrzymania darowizny, a podatek wylicza urząd w decyzji. Jeśli teściowie chcą pomóc młodej parze, często prościej jest, gdy pieniądze dostanie ich własne dziecko (grupa zerowa), a nie zięć lub synowa. Szersze zasady opisaliśmy w poradniku o darowiznach i spadkach w rodzinie.

Prezent od dziadków a PIT

Darowizna od rodziny nie jest przychodem w PIT. Nie wpisujesz jej do zeznania PIT-37 ani innego, a prezent nie wpływa na ulgę dla młodych czy próg podatkowy. Rządzi nią wyłącznie ustawa o podatku od spadków i darowizn. Inaczej jest ze sprzedażą rzeczy, które dostałeś w prezencie: przy rzeczach ruchomych liczy się czas od nabycia (więcej w tekście o tym, czy sprzedaż na Vinted i OLX trzeba rozliczyć).

Najważniejsze w skrócie

  • Prezent od dziadków, rodziców czy rodzeństwa do 36 120 zł (suma od jednej osoby w 5 latach) nie wymaga zgłoszenia.
  • Powyżej limitu: SD-Z2 w 6 miesięcy, a pieniądze przelewem lub przekazem pocztowym.
  • Gotówka do ręki powyżej limitu nie daje zwolnienia, nawet po zgłoszeniu.
  • Teściowie, ciocia i wujek nie są w grupie zerowej, powyżej kwoty wolnej trzeba zapłacić podatek.
  • Darowizny od rodziny nie wpisujesz do PIT.

Artykuł ma charakter informacji ogólnej i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej.

FAQ

Czy babcia i dziadek mogą dać mi razem 70 000 zł bez zgłoszenia?

Tak, jeśli każde z nich da do 36 120 zł (licząc z wcześniejszymi darowiznami w 5 latach) i są to dwie odrębne darowizny od dwóch osób. Przy przelewie ze wspólnego konta warto w tytule lub w krótkiej umowie wskazać, że darczyńcami są obie osoby.

Ile mam czasu na SD-Z2?

6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny, która przekroczyła limit.

Czy prezent od rodziców dla dziecka zgłasza dziecko?

Obowiązek ma obdarowany. Za małoletnie dziecko formalności załatwia zwykle rodzic jako przedstawiciel ustawowy.

Czy wnuk musi zgłaszać prezenty rzeczowe od dziadków?

Tylko wtedy, gdy łączna wartość darowizn od tej samej osoby w 5 latach przekroczy 36 120 zł. Drobne prezenty zwykle mieszczą się w limicie.

Co jeśli dostałem duże pieniądze w gotówce i już je wydałem?

Przy kwocie powyżej limitu zwolnienie dla grupy zerowej nie przysługuje, gdy brak dowodu przelewu lub przekazu. Warto skonsultować sytuację z doradcą podatkowym i rozważyć złożenie zeznania SD-3.

Czy prezent od chrzestnego jest zwolniony?

Chrzestny nie jest grupą podatkową sam w sobie. Liczy się pokrewieństwo: wujek to II grupa (27 090 zł), osoba niespokrewniona to III grupa (5 733 zł).

Źródła

Dostęp do źródeł: 17.11.2026.

Przeczytaj też

Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą podatkową w rozumieniu ustawy o doradztwie podatkowym. Przepisy się zmieniają - w sprawach nietypowych sprawdź aktualny stan prawny lub skorzystaj z pomocy doradcy podatkowego.

Temat: Pytania zwykłych ludzi

Robert Zieliński

Pisze o podatkach i księgowości firm: formie opodatkowania, kosztach, VAT i obowiązkach przedsiębiorców w 2027 roku. Każdą zmianę przepisów opisuje razem z jej aktualnym statusem.

Czytaj dalej

Polecamy